آب مروارید(کاتاراکت)  :

عدسی چشم ساختمان شفاف، محدب الطرفین و بدون رگ با قطر حدود ۹ میلی متر و ضخامت ۵ میلی متر است که در قسمت میانی کره چشم قرار گرفته و باعث تمرکز نور بر روی شبکیه می‌شود. شبکیه یک پرده نازک، نیمه شفاف و حساس به نور است که پیام های بینایی را دریافت می کند. برای ایجاد یک تصویر دقیق، عدسی باید شفاف باشد و نور از آن عبور کرده و روی شبکیه متمرکز می شود.

به هرگونه کدورت عدسی آب مروارید گفته می شود که ممکن است توام با کاهش بینایی باشد و یا تاثیری در بینایی نداشته باشد. در مراحل اولیه، استفاده از نور قوی و عینک، مشکلات بینایی ناشی از آب مروارید را کمتر می‌کند. اما در مراحل بعدی بیماری، انجام جراحی برای بهبود بینایی ضروری است. امروزه عمل جراحی آب مروارید کم خطر و بسیار موثر است.

1

در مراحل اولیه که تنها بخشی از عدسی کدر شده است شاید بیماری مشکل زا نباشد، اما اغلب مواقع این روند ادامه می‌یابد و بخش بزرگی از عدسی کدر می‌شود و بینایی را مختل می‌سازد. سرعت پیشرفت آب مروارید در بین افراد مختلف متفاوت است. آب مروارید در افراد جوان و افراد مبتلا به قند ممکن است به سرعت پیشرفت نماید درحالیکه آب مروارید ناشی از افزایش سن به صورت تدریجی پیشرفت می کند. آب مروارید در اکثر موارد دوطرفه است ولی شدت پیشرفت در چشم ها متفاوت است.

شیوع آب مروارید در جوامع با تغذیه نامناسب و وضعیت اجتماعی و سطح تحصیلات پایین تر بیشتر است.

 

انواع مختلف آب مروراید :

الف آب مروراید سنی: آب مروارید ناشی از افزایش سن شایع‌ترین نوع آب مروارید است و در حوالی ۶۰ سالگی بروز می کند، اما می‌تواند از ۳۵ سالگی به بعد شروع شود. این نوع آب مروارید غالبا پیشرفت کندی داشته و در بیش از ۹۰% موارد نتیجه عمل جراحی رضایت بخش است .

 

DSDSDSDSW

آب مروارید                               طبیعی

ب – آب مروارید ناشی از سایر بیماری‌ها : این نوع آب مروارید در افرادی که بیماری‌های مشخص دیگری از جمله دیابت (بیماری قند)، هیپوپاراتیروئیدی، درماتیت آتوپیک و… دارند دیده می‌شود. در این موارد معمولا آب مروارید دوطرفه است و در سنین پایین تری عارض می شود. گاهی بروز آب مروارید در رابطه با مصرف داروهای کورتن دار است که بیشتر در کسانیکه عمل پیوند کلیه شده اند مشاهده می شود.

 

پ- آب مروارید ناشی از ضربه : گاهی بلافاصله و گاهی سالها بعد از ضربات وارده به چشم ایجاد می‌شود.

 

ت- آب مروارید مادرزادی : ممکن است نوزاد در بدو تولد مبتلا به آب مروارید باشد که می تواند یکطرفه یا دوطرفه باشد تشخیص و درمان به موقع آب مروارید مادرزادی مهمتر از بزرگسالان است تا از تنبلی چشم و ایجاد نیستاگموس جلوگیری شود. لذا در موارد پیشرفته باید هرچه سریع تر تحت عمل جراحی قرار بگیرند.

444

333

 

 

 

 

 

شایع‌ترین علائم این بیماری عبارت اند از  :

الف – کاهش تدریجی بینایی: مهمترین و شایع ترین شکایت بیمار است. بعضی از مبتلایان همزمان با کاهش دید دور احساس می‌کنند که دید نزدیک آنها بهتر شده اما این حالت موقتی است و با افزایش میزان آب مروارید، دید دور و نزدیک، هر دو بدتر خواهد شد. ب- پخش نور و حساس شدن به نور به خصوص درخشندگی زیاد نور اتومبیل ها در شب. ت – دید کم در شب. ث- دو بینی یا چند بینی ج- بهبود دید نزدیک (به علت افزایش قدرت انکساری عدسی)، تغییر مداوم شماره عینک و یا لنز تماسی. این علائم می‌تواند ناشی از سایر بیماری‌های چشمی نیز باشند، پس اگر دچار هر یک از این علائم شدید، به چشم پزشک مراجعه کنید.

تشخیص آب مروارید  :

برای تشخیص صحیح، معایناتی که توسط چشم پزشک انجام می‌شود شامل موارد زیر است: الف- اندازه گیری حدت بینایی. ب- افتالموسکوپی مستقیم: برای معاینه کامل عدسی، باید مردمک توسط قطره های چشمی کاملا متسع شده باشد. پ- تونومتری: به منظور اندازه گیری فشار چشم می باشد. افزایش فشار می تواند علامت گلوکوم (آب سیاه ) باشد.

همچنین ممکن است سایر معاینات چشمی جهت ارزیابی بیشتر صورت پذیرد.

درمان آب مروارید  :

در مراحل اولیه، وضعیت بینایی با استفاده از تدابیر غیر جراحی از جمله عینک، عدسی‌های بزرگ نما و نورهای قوی‌تر بهبود می‌یابد. اما اگر این اقدامات کمک کننده نباشد، باید عمل جراحی صورت پذیرد که شامل خارج کردن عدسی کدر شده و جایگزینی آن با عدسی مصنوعی است. زمان عمل با توجه به شرایط هر فرد متفاوت است . مهمترین ملاک جهت عمل جراحی آب مروارید، میزان دید مورد نیاز فرد است. زمانیکه اختلال بینایی فعالیت های روزمره فرد را تحت تاثیر قرار دهد، جراحی باید انجام گیرد. در افراد مسنی که نیاز چندانی به دید کامل ندارند ممکن است دیرتر نیاز به انجام جراحی باشد. در اغلب موارد، تاخیر برای انجام عمل آب مروارید ضرری به چشم نمی رساند .در صورت ابتلای هر دو چشم به آب مروارید، هر چشم باید به طور جداگانه تحت عمل جراحی قرار گیرد.

اگر آب مروارید عمل جراحی نشود چه اتفاقی می‌افتد ؟

با تاخیر در عمل جراحی به تدریج بینایی فرد کاهش می یابد به طوری که در حد شمارش انگشتان و یا درک نور خواهد رسید. همچنین در این مرحله تعداد اندکی از بیماران ممکن است دچار افزایش فشار داخل چشم (آب سیاه) شوند و در نتیجه نیاز به جراحی اورژانس پیدا می‌کنند. لذا در صورتی که تشخیص آب مروارید داده شده اما به هر دلیل جراحی آن امکان‌پذیر نیست، بیمار باید پیگیری منظم چشم پزشک قرار گیرد تا به مرحله اورژانس نرسد زیرا جراحی اورژانس با خطرات و عوارض بیشتری همراه می باشد.

آیا تاخیر در انجام عمل جراحی آب مروارید باعث عارضه ای می شود؟

خیر. تا زمانیکه فرد امور فردی خود را می تواند انجام دهد نیازی به عمل جراحی آب مروارید نیست.

شنیده می شود که تاخیر عمل آب مروارید باعث ایجاد آب سیاه می شود؟

بسیار بسیار نادر است و تاخیر عمل جراحی جای نگرانی نیست.

آیا عمل جراحی آب مروارید موثر است؟ امروزه این عمل یکی از رایج ترین و موثرترین اعمال جراحی چشم به شمار می‌رود. بیش از ۹۰ درصد افراد بعد از جراحی، دید بهتری پیدا می‌کنند مگر این‌که مشکل دگری در قرنیه، شبکیه یا عصب بینایی وجود داشته باشد.

اقدامات قبل از عمل جراحی یک یا دو هفته قبل از جراحی، پزشک آزمایش‌هایی از جمله آزمایش‌ خون و ادرار، عکسبرداری از قفسه سینه و تعیین قدرت لنز داخل چشمی درخواست می کند. در صورت ابتلا به افزایش فشار خون یا قند خون، قبل از عمل باید زیر نظر متخصص داخلی، تحت کنترل قرار بگیرید. روز قبل از عمل استحمام کنید و ۶ ساعت قبل از عمل چیزی نخورید روش عمل جراحی

عمل آب مروارید به دو روش عمده انجام می گیرد که نتایج بینایی هر دو روش در پایان سه ماه یکسان است. الف- فیکو (فیکو امولسی فیکیشن): جراح در کنار قرنیه برش کوچکی ایجاد و سپس یک قلم ظریف را وارد چشم می کند. این وسیله امواج ماوراء صوت را به عدسی منتقل کرده و باعث خرد شدن عدسی کدر شده می‌شود، سپس تکه‌های کدر توسط مکش از چشم خارج می‌شوند. معمولا در این روش بخیه استفاده نمی شود. دوران نقاهت در این روش کوتاهتر است و آستیگماتیسم القایی حاصل از این روش نیز ناچیز است. ب – روش خارج کپسولی: در این روش قسمت عمده کپسول قدامی را به صورت گرد برداشته و ابتدا هسته عدسی و سپس کوتکس از چشم خارج می شود که این روش امروزه کمتر انجام می شود و تنها در موارد خاصی انجام آن ایجاب می کند. در اغلب موارد، یک عدسی مصنوعی شفاف داخل چشمی جایگزین عدسی خارج شده می‌گردد. به علت آن که لنز داخل چشمی در داخل چشم قرار می‌گیرد، شما آن را نمی‌بینید ولی در سمت کناری چشم سایه آنرا حس می کنید و در پاره ای از موارد افراد دیگر هم آن را مشاهده می کنند که بصورت براق بودن مردمک مشاهده می شود. به وسیله لنز داخل چشمی بینایی‌ بهبود می‌یابد. برخی افراد به علل مختلف از جمله مشکلات حین عمل جراحی و یا بیماریهای دیگر چشمی نمی توانند از لنز داخل چشمی بهره ببرند. برای اینگونه افراد لنزهای تماسی یا عینک‌هایی با بزرگنمایی بالا توصیه می‌شود .

656

7777777

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مراحل حین عمل جراحی :

در اتاق عمل ، ابتدا قطره چشمی برای گشاد کردن مردمک استفاده می‌شود، سپس اطراف چشم‌ها با محلول ضد عفونی کننده تمیز می‌شود. عمل جراحی معمولا حدود یک ساعت طول می‌کشد و بدون درد است. . با توجه به وضعیت جسمی و روحی بیمار، عمل آب مروارید با بی حسی موضعی یا بیهوشی عمومی انجام پذیر است. بعد از عمل روی چشم پانسمان گذاشته می‌شود و مدتی در بیمارستان از شما مراقبت خواهد شد تا دچار مشکلی نشوید. تقریبا تمامی بیماران در همان روز می‌توانند مرخص شوند.

مراحل پس از جراحی:  روز پس از عمل باید حتما توسط پزشک معالج ویزیت شود که طی آن دید اولیه بررسی شده و قرنیه و اتاق قدامی از نظر وجود التهاب و یا عفونت بررسی می شود. چنانچه عمل بدون عارضه انجام شده باشد، معمولا دو نوع قطره : الف) آنتی بیوتیک ب) کورتن موضعی تجویز می شود که دفعات مصرف آن با نظر پزشکان مختلف تفاوت می کند. معمولا قطره آنتی بیوتیک پس از ۵ روز قطع می شود ولی قطره کورتن ۶-۴ هفته باید ادامه یابد.

۴۸ ساعت پس از عمل می توانند استحمام نمایند. ۱ روز پس از عمل می توانید رکوع و سجود نماز بصورت کامل انجام دهید.

فعالیت های روزمره زندگی از روز پس از عمل بلامانع است و تنها باید مواظبت کرد که طی ۲ هفته پس از عمل فشار خارجی به چشم وارد نشود که موجب باز شدن زخم می شود.

تذکر مهم: پیدایش درد و قرمزی چشم و حساس شدن به نور طی چند روز اول پس از عمل علامت بسیار جدی بوده و باید به چشم پزشک مراجعه نمائید.

عوارض جراحی کاتاراکت:   عمل جراحی کاتاراکت‌ بدون توام با بیماری دیگر، در ۹۹ درصد موارد بدون عارضه انجام می‌شود ولی ممکن است حین عمل و یا پس از انجام عمل عوارضی حاصل شود که به طور مختصر به آنها اشاره می‌شود. الف: خونریزی پشت کره چشم در حین تزریق ماده بی حسی که در صورت شدید بودن خونریزی عمل جراحی به تعویق خواهد افتاد. ب: پارگی کپسول عدسی پ: خونریزی شدید داخل چشم با منشا کوروئید که احتمال ایجاد آن اندک است ولی در افراد بسیار مسن و افراد با فشار خون بالا ممکن است رخ دهد. ت: التهاب قرنیه و یا التهاب داخل چشمی ث: عفونت داخل چشمی که علائم آن بصورت درد شدید چشم، حساسیت به نور، ورم پلک‌ها و کاهش دید است و بیمار باید فورا به پزشک مراجعه کند و تحت درمان قرار گیرد. ج: ایجاد تغییراتی در زجاجیه و جداشدگی پرده شبکیه که ممکن است در طی ماهها یا سالها بعد از عمل اتفاق بیافتد. چ: سایر عوارض دیگر مثل آستیگماتیسم، دوربینی و نزدیک بینی

زمان طبیعی شدن دید بعد از عمل : تا مدتی بعد از عمل ممکن است بینایی کامل نباشد اما فعالیت های روزمره را می توان آغاز نمود. در صورتی‌که دید کافی وجود داشته باشد رانندگی منعی ندارد. درصورت تعبیه لنز در داخل چشم، ممکن است رنگ ها روشن تر از حد معمول به نظر برسند که طی چند ماه این تغییرات از بین می‌رود. پس از عمل چشم ممکن است نیاز به عینک جدیدی پیدا کنید که پس از ۲ الی ۳ ماه تجویز خواهد شد.

آب مروارید ثانویه  : در روش های جدید جراحی، کپسول خلفی عدسی از چشم خارج نمی‌شود. در صورتیکه این لایه کدر شود، آب مروارید ثانویه ایجاد می شود که می تواند ماه‌ها و یا سال‌ها پس از عمل رخ دهد. احتمال بروز آن در بیماران جوان بیشتر است. درمان به وسیله لیزر انجام می‌شود که در روشی به نام کپسولوتومی با لیزر یاگ (YAG) ، سوراخ کوچکی در لایه کدر شده ایجاد می‌شود تا نور از آن عبور کند. این درمان بدون درد بوده و سرپایی قابل انجام می باشد.