شبکیه یک بافت عصبی حساس به نور است که نقش کلیدی در فرایند بینایی دارد. پرده شبکیه بیشتر مواد مصرفی خود را از یک لایه عروقی به نام مشیمیه (کوروئید) دریافت می کند که اطراف شبکیه را احاطه کرده است. هر گاه ارتباط شبکیه با مشیمیه زیرین قطع شود به دلیل کمبود اکسیژن و مواد غذایی، شبکیه عملکرد خود را از دست داده و فرد دچار مشکل بینایی می شود. اگر این وضعیت ادامه یابد، سلول های بافت شبکیه به تدریج از بین می روند یا اصطلاحاً دچار نکروز می شوند که یک وضعیت غیر قابل برگشت است. لذا جدا شدگی پرده شبکیه یک اورژانس چشم پزشکی تلقی می شود.

 

2121

 

 

انواع جدا شدگی پرده شبکیه

  1. جدا شدگی رگماتوژن: شایع ترین نوع جداشدگی شبکیه است و پارگی شبکیه در ۹۷% موارد یافت می شود. در ۵۰% از این بیماران قبل از جداشدگی شبکیه، علایم چشمی بصورت مگس پران و جرقه های نوری را ذکر می کنند.

 

 

3456

 

  1. جدا شدگی کششی شبکیه: شایعترین علت آن رتینوپاتی دیابتی است. سایر علل عبارتند از: اجسام خارجی داخل چشمی، صدمات نافذ چشم، باقی ماندن رشته ویتره در زخم در جریان عمل آب مروارید و رتینوپاتی ناشی از نارس بودن نوزاد.
  2. جدا شدگی سروز یا اگزوداتیو شبکیه: این نوع جدا شدگی در اثر تجمع مایع در زیر لایه حسی شبکیه بوده و عمدتا به علت بیماری های دژنراتیو، التهابی، عفونی و تومورهای اولیه و متاستاتیک می باشد.

علایم :

۱_ مشاهده جرقه های نور در میدان بینایی

۲_ مشاهده اجسام شناور در جلوی چشم که ممکن است به صورت مگس پران یا لکه های تاریک باشد

۳_ کج و معوج دیده شدن اشیا

۴_ احساس وجود سایه در جلوی چشم

۵_ کاهش دید ناگهانی

 

تشخیص :

تشخیص توسط چشم پزشک با معاینه شبکیه توسط وسیله مخصوص به نام «افتالموسکوپ» انجام می شود. در موارد نادری که دیدن شبکیه با دستگاه افتالموسکوپ مقدور نباشد، سونوگرافی چشم می تواند اطلاعات مفیدی در اختیار پزشک قرار دهد.

 

تنها درمان مؤثر برای جدا شدگی شبکیه، جراحی است.

انواع روشهای درمانی :

۱ _ چسباندن شبکیه با استفاده از لیزر یا انجماد:. این روش فقط برای بستن سوراخ است.

۲_چسباندن شبکیه با استفاده از گاز: برای برخی از انواع جدا شدگی شبکیه بکار می رود.

۳_ باکل اسکلرا :  شایع ترین روش درمان جدا شدگی پرده شبکیه است. در این روش یک اسفنج یا نوار سیلیکونی نرم با بخیه به اسکلرا (صلبیه) دوخته می شود و دیواره خارجی را به سمت داخل فشار می دهد و آن را به شبکیه جدا شده نزدیک می کند تا شبکیه بتواند در جای خود بچسبد. در صورت تجمع مقدار زیادی مایع در پشت شبکیه، این مایع در حین جراحی تخلیه می شود. همچنین لبه سوراخهای شبکیه نیز با استفاده از لیزر یا قلم کرایوتراپی بسته می شود.

پس از عمل، باکل اسکلرا به صورت دائمی در محل خود باقی می ماند و تغییر بارزی در ظاهر چشم ایجاد نمی کند، اما به دلیل ایجاد فشار و تغییر شکل کره چشم می تواند باعث نزدیک بینی شود.

۴_ ویترکتومی : در موارد شدید و عارضه دار جدا شدگی شبکیه استفاده می شود. در این روش زجاجیه برداشته شده، سوراخ شبکیه بسته شده و سپس با تزریق مواد خاصی داخل چشم سبب چسبیدن شبکیه می گردد.